Katsiaryna Kardash
"Gołyszka", 2025
„Moja gołyszka” – tak mówiła do mnie mama, gdy jako mała dziewczynka biegałam naga po domu ze śmiechem. „Moje gołyszki” – mówię dziś ja do swoich córek, gdy robią to samo.”
„Gołyszka” wyrasta z doświadczenia narodzin dziecka oraz skrajnego stanu zagrożenia życia artystki w czasie ciąży. Nawiązuje do mitologicznej postaci rusałki – kobiecego ducha związanego z wodą, życiem i śmiercią; pogańskiej bogini płodności, zdemonizowanej poprzez chrystianizację, a zatem kobiety utopionej, balansującej między światami. W białoruskim folklorze nazywano ją Gołyszką Cycochą – „nagą piersiastą”, żelazną kobietą albo zjawą pojawiającą się wśród zbóż i w polach kukurydzy. Artystka sięga po tę postać, wykonując odlew swoich piersi w połogu – nie jako figurę grozy, lecz jako symbol odrodzenia, kobiecej siły i pamięci ciała. To gest nieskrępowanego obnażania się w sensie mentalnym. Figura, która łączy dziecięcą niewinność z kobiecą mocą, mit z codziennością, ślad z afirmacją życia.
Katsiaryna Kardash - artystka intermedialna białoruskiego pochodzenia, stypendystka polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Absolwentka kierunku grafika na Uniwersytecie Zielonogórskim oraz Edukacja Artystycznej w zakresie sztuk plastycznych na Uniwersytecie Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. W Białorusi ukończyła kierunek folklor. Jako członkini zespołu białoruskiego śpiewu archaicznego GUDA prezentowała kulturę białoruską na międzynarodowych festiwalach kultury ludowej. W swojej praktyce łączy performance, wideo, fotografię, dźwięk i instalację. Interesuje ją powrót do źródeł: tradycji, rytuału i ciała – traktowanych nie jako cytaty historyczne, lecz jako narzędzia współczesnego języka artystycznego. Czerpiąc z symboliki ludowej i osobistych doświadczeń, tworzy prace osadzone na styku przeszłości i przyszłości, realności i nadrealności – poruszające się na granicy tego, co prywatne i publiczne, symboliczne i konkretne. Swoje prace prezentowała na wielu wystawach zbiorowych, m.in. na Przeglądzie Sztuki Survival we Wrocławiu (2024), w Zamku w Poznaniu (2023) czy CSW Znaki Czasu w Toruniu (2022). Laureatka Nagrody Prezydenta Miasta Kalisz w Międzynarodowym Konkursie na Eksperyment w Sztukach Wizualnych, Galeria Sztuki im. Jana Tarasina w Kaliszu (2024).
