Głosy z Ukrainy. Pogranicza
Voices from Ukraine. Borderlands
Голоси з України. Пограниччя

artystki i artyści: Kateryna Aliinyk, Yarema Malashchuk & Roman Khimey, Anton Saenko, Vlodko Kaufman, Sofia Kozlova, Danylo Pavlij, Elena Subach

zespół kuratorski (wystawa): Daryna Skrynnyk-Myska, Wojciech Kozłowski
zespół kuratorski (projekt): Waldemar Tatarczuk, Daryna Skrynnyk-Myska
współpraca: Mateusz Wszelaki

BWA Zielona Góra, 5—26.09.2025

 

Pogranicza - tekst kuratorski 

 

Wystawa podejmuje temat pogranicza, które pojawia się tu jako obraz, dokument i metafora – jednocześnie rzeczywiste i wyobrażone. Pogranicze było i jest kulturową cechą charakterystyczną Ukrainy. Skrajna linia na wschodzie – granica ukraińsko-rosyjska – po rozpadzie ZSRR była miejscem i wskaźnikiem konfliktu między dwoma projektami integracyjnymi – europejskim i postsowieckim.

Wraz z rozpoczęciem wojny rosyjsko-ukraińskiej w 2014 roku stała się ona linią demarkacyjną – umowną granicą między terytoriami kontrolowanymi przez Ukrainę a tymczasowo okupowanymi przez wojska rosyjskie w Donbasie. Od 2022 roku jest obszarem starć bojowych, rozciągając się obecnie na ponad trzy tysiące kilometrów. Pełnowymiarowa inwazja, niosąca na poziomie lokalnym zniszczenia, ludobójstwo, tortury, gwałty i grabieże, na poziomie geopolitycznym fundamentalnie zmienia rzeczywistą i mentalną geografię, która ukształtowała się po rozpadzie ZSRR. Ukraińcy żyją na pograniczu, gdzie linia frontu jest zarówno ruchomą granicą suwerennego państwa, jak i granicą egzystencjalną, poza którą godne życie ludzkie jest niemożliwe. Ta ruchoma linia tworzy pole siłowe, które zmienia wszystkie aspekty życia wewnątrz kraju i wywołuje fale na zewnątrz. Rozprzestrzeniają się one we wszystkich kierunkach, powodując ogniska nowych konfliktów na świecie, jako symptomy jego całkowitego rozpadu – odzwierciedlony ból odczuwalny jest w miejscu oddalonym od źródła problemu, od miejsca urazu. Z wnętrza tej traumy ukraińscy artyści i artystki opowiadają, a raczej świadczą o katastrofie poprzez swoje doświadczenia.

Pogranicza pojawiają się zarówno jako fizyczne i mentalne przestrzenie wokół granic, ale też sytuacje graniczne, kiedy na styku życia i śmierci jednocześnie następuje akumulacja sił i ich wyczerpanie. Wystawa porusza również temat wizualnego języka wojny, w którym nieoczekiwanie ujawnia się pewna „estetyka”. Splatają się w niej, współdziałają i nabierają nowego znaczenia militarne i naturalne. Taka symbioza ujawnia nowe postrzeganie natury i relacje z nią, wywołane wojną. Wystawa stawia także pytanie o konieczność bycia wrażliwym na ból innych jako symptom tej ciężkiej choroby, która zmienia nasz wspólny świat i zagraża wszystkim, nie tylko Ukraińcom. Oferuje również przestrzeń do ostrożnego wpatrywania się w horyzonty - zasadniczo różne, ale możliwe, prawdopodobne wersje przyszłości. Świadomość jej prawdopodobnych wersji i odpowiedzialności za nią daje nadzieję, że ze wzgórz Zielonej Góry nigdy nie będzie widać okupowanych terytoriów i linii frontu, która obecnie, niestety, choć powoli, ale nieustannie przesuwa się w kierunku zachodnim.

Daryna Skrynnyk-Myska

 

Voices From Ukraine - o projekcie

 

Wystawa „Voices From Ukraine”, pokazywana równolegle w różnych odsłonach w trzech miastach – Zielonej Górze, Lublinie i Wrocławiu, mówi o kryzysach współczesnego świata z perspektywy kraju broniącego się przed neoimperialną rosyjską agresją militarną. Osoby artystyczne z Ukrainy zwracają uwagę na różne aspekty tej rzeczywistości – od osobistych doświadczeń wojny po szerszy kontekst zagrożeń dla demokracji, wolności i środowiska.

Wystawa pokazuje, jak wojna wpływa na codzienne życie i wyobraźnię – nie tylko tych, którzy jej doświadczają, ale też nas wszystkich, którzy żyjemy w jej cieniu. Choć wojna w Ukrainie trwa już jedenaście lat, a pełnoskalowa inwazja ponad trzy, to dla wielu osób żyjących poza Ukrainą wciąż wydaje się ona czymś odległym. Tymczasem to, co dzieje się dziś za wschodnią granicą, dotyczy przyszłości nas wszystkich – przyszłości, w której demokracja, pokój i wolność nie są już oczywistością.

W obliczu rosnących wpływów autorytarnych reżimów, sztuka staje się miejscem refleksji i działania. Pomaga wyobrazić sobie inne scenariusze – przyszłość, którą można jeszcze zmienić. Artyści i artystki biorący udział w wystawie dają głos swoim doświadczeniom, lękom i nadziejom, pokazując, że wyobraźnia może być formą oporu.

To nie tylko opowieść o wojnie, ale przede wszystkim o odpowiedzialności – za świat, który mamy, i ten, który dopiero tworzymy.

  

BWA Zielona Góra 5.09.2025—26.09.2025
Galeria Labirynt 23.09.2025—16.11.2025
BWA Wrocław 26.09.2025—25.01.2026

 

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - państwowego funduszu celowego.
Współpraca: Galeria Labirynt w Lublinie, BWA Wrocław
Partnerzy: Instytut Ukraiński, Fundacja im. Stefana Batorego
Patronat medialny: TVP Kultura, Magazyn Szum, Mint Magazine, Notes Na 6 Tygodni, Miej Miejsce

 

 

 

Opisy prac

 

Kateryna Aliinyk
Dziurki (Holes), 2022

dzięki uprzejmości artystki i Galerii Jednostka

Głównymi mediami, w których pracuje Aliinyk, są malarstwo i tekst. Podstawową kwestią, którą bada, jest krajobraz dotknięty wojną i okupacją poprzez obrazy natury w optyce nieantropocentrycznej. Artystka spędziła dzieciństwo w Ługańsku, najbardziej wysuniętym na wschód ośrodku regionalnym Ukrainy, który od 2014 roku jest okupowany przez wojska rosyjskie. Do niedawna jej twórczość była prawie całkowicie poświęcona rodzinnemu regionowi. Specyficzny krajobraz tych terenów, z jego szczególnym kolorem powietrza, rozległymi przestrzeniami i gęstymi lasami – odmienny niż w innych częściach Ukrainy – jest głównym bohaterem jej prac, ponieważ artystka traktuje „krajobraz nie jako tło, ale jako działanie”. Od tego przesunięcia znaczeń w podejściu do krajobrazu rozpoczęła się jej praktyka artystyczna. Krajobrazy nie są tu konkretnymi miejscami, są utkane ze wspomnień, pojedynczych obrazów z pamięci i zdjęć w taki sposób, aby nie oddawały wiernej topografii, ale raczej wrażenie pewnych rzeczy i miejsc, wsi, regionu. „Wszystkie moje prace są w taki czy inny sposób poświęcone ukraińskiemu Donbasowi – przedwojennemu, temu jakim się stał, ale także czemuś wiecznemu, co istnieje poza wojną”.

 

Vlodko Kaufman
Cień flagi (Shadow of the Flag), 2024

Praca wideo „Cień flagi” jest nietypowa dla praktyki artysty, ponieważ przez wiele lat nie zajmował się on wideo, a z obrazem flagi pracuje po raz pierwszy, łącząc powstanie tej pracy z reakcją na pełnoskalową inwazję.
Wideo krytycznie rozważa dwa aspekty – sam obraz flagi i sposób jej retransmisji. Kaufman koncentruje się na uświadomieniu sobie własnego wyboru: praca ta jest refleksją skierowaną do innych – przede wszystkim do rodaków. Co flaga oznacza dla każdego? Jak konkretnie flaga pojawia się w osobistej wyobraźni? Twórca zwraca uwagę na to, że nawet gdy flagi nie widać, jej dźwięk nadal oddziałuje na wyobraźnię i wywołuje jej obraz, który dla każdego może być inny.
Artysta świadomie włączył do pracy kontekst transmisji sygnału wideo. Obecność kamery i operatora jest częścią artystycznego gestu: na obrazie widać drżenie ręki, która filmuje; obraz czasami ulega zniekształceniu – pikselizuje się do abstrakcji – i pojawia się wizualny „szum”. W ten sposób Kaufman wyraża swoją nieufność do obrazu jako reprezentacji, jako narzędzia ideologii i propagandy, która może manipulować widzem.

 

Sofia Kozlova
Zielniki (Herbariums), 2025

W projektach artystycznych z 2022 roku Kozlova analizuje swoje doświadczenia związane z wolontariatem, w szczególności te związane z produkcją siatek maskujących. W serii „Zielniki” artystka pokazuje kolekcję roślin tworzonych z materiału, z którego po pełnej inwazji w Ukrainie zaczęto wytwarzać siatki maskujące dla sprzętu wojskowego na froncie rosyjsko-ukraińskim. Rośliny z „Zielnika” przypominają o względności i warunkowości odległości zarówno dla natury, jak i dla wojny: spotyka się je na linii starć bojowych, ale są one typowe zarówno dla Ukrainy, jak i dla Polski. Materiał, z którego wykonane są rośliny – spunbond – jest jednym z najpopularniejszych materiałów do wyplatania siatek maskujących. Przed pełnoskalową inwazją głównym obszarem jego zastosowania był sektor rolniczy. Stworzona z myślą o ogrodnictwie i sadownictwie, włóknina wraz z rozpoczęciem pełnoskalowej wojny, stała się w Ukrainie materiałem do sztucznego odtwarzania przyrody na potrzeby wojskowe. Zadaniem siatek maskujących jest ukrycie obiektu poprzez wizualne wtopienie go w otaczające środowisko naturalne. Spunbond stał się więc alternatywnym wcieleniem natury na linii frontu: chroniąc ludzi i sprzęt, upodabnia się do natury, wizualnie ją imitując.

 

Elena Subach
Nie chcemy już tego oglądać (We Don't Want to See This Anymore), 2024

Artystka stworzyła te portrety specjalnie dla zagranicznych widzów – początkowo jej intencją było krytyczne podkreślenie ich dążenia do pozostania w strefie komfortu, realizowanego poprzez próbę niepatrzenia na świat, który niepokoi i przeraża. Dlatego poprosiła swoich ukraińskich przyjaciół, aby stali się swego rodzaju zwierciadłem: tworzyła portrety osób, które pozostają w Ukrainie podczas wojny rosyjsko-ukraińskiej – żołnierzy, osób wewnętrznie przesiedlonych, artystów, menedżerów kultury, tancerzy i muzyków – z zamkniętymi oczami. Ten gest miał odzwierciedlać poczucie obojętności, gdy widz przychodzi obejrzeć portrety, a one nie patrzą w odpowiedzi. Sens tego gestu, zgodnie z zamysłem artystki, polegał na tym, że brak kontaktu wzrokowego między portretowanym a widzem wywołuje poczucie obojętności, wyobcowania i dystansu wobec tego, kto patrzy. W ten sposób chciała opowiedzieć o odczuciach Ukraińców, gdy zagraniczna publiczność próbuje na nas (nie)patrzeć. Kiedy jednak rozpoczęła pracę nad serią, w portretach ujawniło się coś znacznie więcej – ludzie na zdjęciach wydawali się zawieszeni w stanie zamyślenia, skupienia, koncentracji na własnych myślach, ponieważ trudno jest patrzeć na rzeczywistość - ona przeraża. Ujawniła się w nich również wrażliwość szczególnego rodzaju: człowiek z zamkniętymi oczami jest bezbronny, ponieważ nie może kontrolować sytuacji. Za każdym z portretów kryje się historia, której głównym wątkiem jest wpływ wojny na losy ludzkie. Ważne tu było opowiedzenie tych historii, więc portrety stały się dyptykami. Artystka uzupełniła je fragmentami życia, które bardziej bezpośrednio lub pośrednio, poprzez obrazy, aluzje, symbole, opowiadają historie portretowanych osób związane z tym, jak wojna wpłynęła na ich życie – na przykład szklanka oświetlona latarką, która opowiada o zaciemnieniach, czy okna zaklejone taśmą klejącą na krzyż – już znany w naszych miastach wzór, który przyniosła wojna.

 

Roman Khimey i Yarema Malashchuk
Widok na tymczasowo okupowany lewy brzeg obwodu chersońskiego
(View of the Temporarily Occupied Left Bank of the Kherson Region), 2023

Na początku marca 2022 roku Siły Zbrojne Ukrainy straciły kontrolę nad miastem Chersoń a wojska rosyjskie zajęły praktycznie cały obszar obwodu. Tytuł pracy „Widok na tymczasowo okupowany lewy brzeg obwodu chersońskiego” nawiązuje do obrazu Fiodora Aleksiejewa „Widok na Chersoń”, jednego z pierwszych artystycznych przedstawień Chersonia, namalowanego w latach 1797–1800. W październiku 2022 roku dzieło to zostało skradzione przez Rosjan z Chersońskiego Muzeum Krajoznawczego: podczas odwrotu rosyjscy okupanci wywieźli z muzeum około 23 tysięcy eksponatów muzealnych. Film pokazuje statyczny 7-minutowy kadr nakręcony z okna biblioteki Gonchara w Chersoniu. Został nakręcony zaledwie miesiąc po tym, jak miasto zostało odbite przez Siły Zbrojne Ukrainy wraz z innymi obszarami obwodów chersońskiego i mikołajowskiego na prawym brzegu Dniepru. Rosyjskie wojska uciekły na lewy brzeg: krajobraz pokazuje rzekę Dniepr i zielone nasadzenia w kierunku Oleszek – miasteczka, w którym w tym czasie stacjonowały rosyjskie wojska, regularnie ostrzeliwując Chersoń.

 

Elena Subach
Starlink, 2025

Ta seria poświęcona jest praktyce inicjatywy wolontariackiej Narodowy Starlink – otwartej społeczności zajmującej się integracją, badaniem, przetwarzaniem, adaptacją, naprawą i wsparciem technicznym oraz zakupem terminali i systemów łączności satelitarnej na potrzeby Sił Zbrojnych Ukrainy. Na zaproszenie Massachusetts Institute of Technology artystka stworzyła fotografie dokumentujące pracę wolontariuszy oraz systemy łączności satelitarnej uszkodzone przez różne rodzaje broni. Balansując między dokumentem a sztuką, zdjęcia te jednocześnie dokumentują wojnę i unaoczniają jej wizualny „język” oraz specyficzną „estetykę”, która pojawia się jako efekt uboczny warunków prowadzenia wojny. Systemy łączności satelitarnej, które trafiają do wolontariuszy z frontu, często pokryte są otworami po odłamkach pocisków, przypominając nieco gwiaździste niebo. Odsłonięte płytki przypominają zdjęcia terytoriów działań wojennych zrobione z satelity, które można zobaczyć dzięki właśnie Starlink. Wśród systemów przywiezionych do naprawy zdarzają się zakurzone pokrywy, na których widoczne są odciski roślin rosnących na linii frontu, w jakimś odległym, ale całkiem konkretnym miejscu. Czerwony kolor odcisku świadczy o jesieni na tym odcinku frontu. Dokumentalne utrwalenie tych powierzchni pozwala zobaczyć historię, którą cywile znają tylko z wiadomości, w innej skali, w innym wymiarze – nieco kosmicznym i bardzo ludzkim. „... i wtedy możemy to wszystko postrzegać inaczej” – mówi artystka.

 

Anton Saenko
Horyzont (Horizon), 2025

Od dłuższego czasu Anton Saienko pracuje nad serią abstrakcyjnych dzieł składających się z dwóch kolorowych pasów monochromatycznych. Z jednej strony prace wydają się abstrakcyjne, z drugiej – są uproszczonym, jakby widzianym z daleka pejzażem. Abstrakcja dla artysty to sytuacja, w której za uproszczoną formą kryje się pewna realistyczna, naturalistyczna postawa. Dlatego abstrakcyjne monochromy są pejzażami, ponieważ z nich się wywodzą. Tytuł również odnosi się do pejzażu: płótno „Horyzont” jest w rzeczywistości obrazem bezprzedmiotowym, będącym badaniem horyzontu jako linii rozpuszczania. Krajobrazy przedstawione w dziełach sztuki są nie mniej ważne niż krajobraz materialny jako taki. Jedne i drugie są częścią świadomości tego, kim jesteśmy. Anton przyznaje, że jego największym pragnieniem jest wyjechać na plener do rodzinnych stron, które obecnie faktycznie graniczą z linią frontu. Ciągłe ostrzały i powolne natarcie rosyjskich wojsk w kierunku Sum sprawiły, że życie w regionie stało się niezwykle niebezpieczne – rodzinna dla Saenki północna granica Ukrainy stopniowo staje się częścią teatru działań wojennych. I dlatego abstrakcyjny horyzont nabiera znaczenia w kontekście granicy z Federacją Rosyjską oraz ciągłego zagrożenia i niebezpieczeństwa.

 

Danylo Pavlij
Widok na Cisę (On the Tisza River), 2025

Pejzażowy szkic Danylo Pavlija, zarówno pod względem języka artystycznego, jak i fabuły, nawiązuje do lokalnej tradycji zakarpackiej szkoły malarstwa, a także do ukraińskiej rzeczywistości po 2022 roku, w której rzeka Cisa stała się synonimem tragicznej ucieczki przed mobilizacją. Cisa w pobliżu Tiaczowa, w miejscu, z którego namalował ją artysta, stanowi granicę ukraińsko-rumuńską. Od początku pełnej inwazji Cisa zaczęła być postrzegana nie tylko jako granica między wojującą Ukrainą a spokojną, bezpieczną Europą, ale także jako symbol rozpaczy. Kilkudziesięciu ukraińskich mężczyzn utonęło w Cisie, próbując przedostać się na stronę rumuńską, do Unii Europejskiej, aby uniknąć mobilizacji. Liczba utopionych i zatrzymanych mężczyzn podczas próby nielegalnego przekroczenia granicy stale rośnie.
Dla Danylo krajobraz z Cisą jest również częścią osobistej historii. W swojej pracy komentuje lokalną tradycję artystyczną i osobiste (nie)wpisanie się w nią. Dla lokalnej zakarpackiej szkoły malarstwa motyw „Widok na Cisę” był w pewnym sensie kanoniczny, a malowniczy krajobraz jest ogólnie częścią mitu regionu. Pavlij próbuje zdekonstruować te znaczenia: zajmuje pozycję „wykonawcy”, według własnej definicji artysty, „niezaangażowanego” wykonawcy, rejestrującego pozornie neutralny motyw, który stał się banalny ze względu na masowe powielanie go w lokalnej tradycji artystycznej. Jednak kontekst wojny i zachodniej granicy, w którym pojawia się kolejna wersja popularnego, rozpowszechnionego motywu, nadaje mu wymiar polityczny - twórca podkreśla go w swoim artystycznym geście.

 

 

Roman Khimey
Cztery hałdy, z których widać okupowany Donbas
(Four slag heaps from which the occupied Donbas can be seen), 2022

Fotokolaż „Cztery hałdy, z których widać okupowany Donbas” (2022) złożony jest z czterech zdjęć hałd – sztucznych nasypów z pozostałości skał po podziemnej eksploatacji złóż węgla. Zdjęcia powstały podczas podróży do Myrnohradu w obwodzie donieckim – rodzinnego miasta żony artysty. Hałdy stały się swego rodzaju symbolem Donbasu, obok węgla, kopalń i sprzętu górniczego. Przemysł wydobywczy odegrał decydującą rolę w kształtowaniu tożsamości regionu: jest on utrwalony w miejscowych nazwach i herbach miast, a tym samym w wyobrażeniach mieszkańców o ojczyźnie. W kulturowej wyobraźni Ukrainy Donbas jest praktycznie synonimem węgla i górników. Jednak obecnie w dyskursie politycznym i kulturowym dominuje alternatywna narracja o Donbasie jako miejscu wojny. Przedstawiając hałdy jako pomniki, z których jednak widać okupowane terytoria, Roman Khimey w istocie łączy te dwie narracje. Ze względu na znaczną odległość w 2022 roku, kiedy powstały te zdjęcia, linię frontu można było zobaczyć ze szczytów hałd tylko hipotetycznie. Jednak od tego czasu stopniowo, ale nieustannie przesuwa się ona w kierunku zachodnim, a prawdopodobieństwo zobaczenia okupowanego Donbasu z hałd w Myrnohradzie rośnie z każdym dniem.

 

 

Biogramy

 

Kateryna Aliinyk

ur. 1998, Ługańsk (Ukraina)
Od 2016 roku mieszka i pracuje w Kijowie. Ukończyła Narodową Akademię Sztuk Pięknych i Architektury w Kijowie, gdzie uzyskała tytuł magistra (2021). Studiowała również na kursie sztuki współczesnej w Kijowskiej Akademii Sztuk Medialnych (2020) oraz na kursie Position of the Artist w ramach eksperymentalnego projektu samokształceniowego Method Foundation (2020).
Prace Kateryny były prezentowane w ramach wystaw: "Z Ukrainy: Odważni by marzyć", która została włączona do oficjalnego równoległego programu 60. Biennale w Wenecji, Matter of Art Biennale w Pradze oraz "Pomiędzy pożegnaniem a powrotem " w Mystetćkyj Arsenal, a także "A:2402 D:2022", Niemcy, "Jeśli dziś nie ma wojny, to nie znaczy, że jej nie ma", Polska (2022); "State of emergence", Rumunia (2021) i innych. Laureatka pierwszej nagrody specjalnej PinchukArtCentre (2025). Mieszka i pracuje w Kijowie.

 

Roman Khimei & Yarema Malashchuk

ur. Kołomyja (Ukraina)
Studiowali kinematografię w Instytucie Sztuk Ekranowych Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Filmu, Teatru i Telewizji im. I. Karpenki-Karego. Od 2013 roku pracują razem na styku sztuk wizualnych i kina jako artyści, reżyserzy filmowi i operatorzy. W swojej pracy badają wizerunek tłumu jako odrębnej postaci w historii i kulturze. Ich filmy były pokazywane w Meksyku, Włoszech, Niemczech, Austrii i Kanadzie. Zdobyli wiele nagród, w tym Grand Prix na Young Ukrainian Artists (YUCA-2019), wyróżnienie specjalne w 2018 r. i nagrodę główną w 2020 r. od PinchukArtCentre, nagrodę VISIO Young Talent Acquisition Prize (2021), główne nagrody na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Tallinie Black Nights 2024 i inne. Ich prace wideo są częścią kolekcji m.in. Fondazione In Between Art Film, Kunstmuseum Liechtenstein, Kontakt, TBA21, Frac Bretagne, Kiasma Museum of Contemporary Art i Museum of Contemporary Art Antwerp. Ich najnowsza instalacja została zaprezentowana podczas Dare to Dream, wydarzenia towarzyszącego 60. edycji Biennale w Wenecji 2024. Mieszkają i pracują w Kijowie

 

Anton Saenko

ur. 1989, Sumy (Ukraina)
Ukończył Sumski Koledż Kultury i Sztuki im. D.S. Bortnyansky'ego (2009) oraz Narodową Akademię Sztuki Pięknych i Architektury w Kijowie (2019). Studiował również na kierunku Sztuka Współczesna w Kijowskiej Akademii Sztuk Medialnych (2015) oraz na kursie Space of Attention w ramach eksperymentalnego projektu samokształceniowego Method Foundation (2016). Jest laureatem nagrody specjalnej konkursu dla młodych ukraińskich artystów MUHi (2015). Stały uczestnik Sympozjum Land Art "Mogrytsia", które odbywało się w obwodzie sumskim do 2022 roku. Uczestnik Biennale Młodej Sztuki w Charkowie (2019). Laureat nagrody specjalnej PinchukArtCentre (2022), finalista nagrody PinchukArtCentre (2025). Główne wystawy indywidualne (Kijów) — "Ciemna przestrzeń" w Closer Gallery (2019); "Mgła" (2020) i "Poranny wieczór" (2024) w Naked Room Gallery; "Brudne" (2021) w Dymchuk Gallery. Anton Saenko pracuje w różnych dziedzinach i mediach: malarstwie i fotografii, sztuce ziemi, performance, obiektach, instalacjach i environment. Mieszka i pracuje w Kijowie.

 

Vlodko (Volodymir) Kaufmann

ur. 1957, Karaganda (Kazachstan)
Ukończył Lwowską Szkołę Sztuki Użytkowej i Dekoracyjnej imienia I. Trusza (1978). Studiował na Politechnice Lwowskiej, specjalizując się w architekturze (1978-1980). Jest grafikiem, malarzem, performerem, kuratorem i współzałożycielem ważnych instytucji artystycznych we Lwowie: w latach 1989-1993 był członkiem Shlyakh Art Society, a w 1993 r. współzałożycielem Dzyga Art Association, jednej z pierwszych instytucji w Ukrainie wystawiających eksperymentalną sztukę współczesną. Współzałożyciel Instytutu Sztuki Współczesnej (2007). Kurator projektu "Tydzień Sztuki Współczesnej" we Lwowie (2008-2009); triennale "Ukraińskie cięcie" (2010-2024). Eksperymentując na przełomie lat 80. i 90. Kaufman stworzył swój własny gatunek artystyczny - "vidyva" (widowisko + wideo), który łączy grafikę, malarstwo, instalację, performance i happening. Autor licznych wystaw indywidualnych i uczestnik wystaw zbiorowych. Jest głównym artystą na wielu festiwalach i scenografem spektakli teatralnych. Od 1974 roku mieszka i pracuje we Lwowie.

 

Sofiia Kozlova

ur. 2000, Kamianske (Ukraina)
Ukończyła Lwowską Narodową Akademię Sztuk Pięknych na kierunku Współczesne Praktyki Artystyczne (2023). W swojej praktyce Sofia koncentruje się na kwestiach tożsamości lokalnej i powiązań społecznych prowokowanych przez środowisko miejskie. Eksplorując te zjawiska, artystka wykorzystuje performans jako środek interakcji z różnymi grupami społecznymi i sposób na zaangażowanie społeczności. Sofia Kozlova zajmuje się instalacją, performansem i animacją poklatkową. Niektóre z jej ważnych projektów indywidualnych: “Przestrzenie redefinicji”, Lwów (2023), “Spacer po domu”, Użhorod (2022) i “Design grup ludności” w Galerii Detenpyla, Lwów (2021). Na początku pełnoskalowej inwazji w 2022 r. artystka założyła Centrum Wolontariatu Tkania Siatek Kamuflażowych dla Sił Zbrojnych Ukrainy, które prowadzi i którym kieruje. W swoich najnowszych projektach artystycznych wykorzystuje własne doświadczenie wolontariatu. Mieszka i pracuje we Lwowie.

 

Danylo Pavlij

ur. 2003, Feherdjarmat (Węgry)
Ukończył Lwowską Narodową Akademię Sztuk Pięknych na kierunku Współczesne Praktyki Artystyczne (2024). Bada emocjonalne aspekty ludzkiej egzystencji poprzez irracjonalną dokumentację. Używa zabawnych działań, aby zestawić to, co sentymentalne z tym, co systemowe: ucieleśnia to, co niematerialne w dokumentach notarialnych, dokumentuje rzeczy w niepraktyczny sposób i rysuje rzeczy, których fotografowanie jest zabronione przez prawo. Artysta pracuje z rysunkiem i instalacją, ale uważa fotografię za główne medium w swojej praktyce. Wśród jego ważnych wystaw jest indywidualny projekt "00.000000, 00.000000" w Centrum Sztuki Dzyga we Lwowie (2021). Mieszka i pracuje w Kijowie.

 

Elena Subach

ur. 1980, Czerwonohrad (Ukraina)
Ukończyła Wschodnioeuropejski Uniwersytet Narodowy im. Łesi Ukrainki w Łucku, Wydział Ekonomii (2002). Zajmuje się fotografią od 2011 roku. Pracuje w twórczym duecie z ukraińskim fotografem Viacheslavem Polyakovem. Fotografka jest również laureatką stypendium Gaude Polonia 2019 przyznawanego przez Ministerstwo Kultury RP. Jest członkinią Ukraińskiej Alternatywy Fotograficznej. W swojej praktyce artystka porusza tematy religii, życia i śmierci, a także prowincjonalizmu małych miasteczek. Używając silnej lampy błyskowej i kolażu, rejestruje stany graniczne, w których znajdują się bohaterowie i bohaterki jej fotografii. Jej fotografie były publikowane w magazynach Gup, C41, It's Nice That, Lensculture, Calvert Journal, Der Greif, Bird In Flight, Sandvich Magazine, Knock Magazine. Wystawiała w Wielkiej Brytanii, Niemczech, Francji, Polsce, Gruzji i w Ukrainie. Jest laureatką nagrody specjalnej Bird In Flight w konkursie New East Photo Prize 2016 i grantu Grand Prix Gomma 2019, nominowaną do Future Talents 2019 oraz laureatką nagrody FUTURESPECTIVE 2025. Mieszka i pracuje we Lwowie.

 

 

Daryna Skrynnyk-Myska

ur. 1980, Lwów (Ukraina)
doktora filozofii, docentka, kierowniczka katedry Aktualnych Praktyk Artystycznych Lwowskiej Narodowej Akademii Sztuk Pięknych, badaczka, kuratorka. W 2002 roku ukończyła Lwowski Państwowy Koledż Sztuki Dekoracyjnej i Użytkowej im. I. Trusha, a w 2004 roku — Lwowską Narodową Akademię Sztuk Pięknych na kierunku „Konserwacja dzieł sztuki”. W 2008 roku ukończyła studia podyplomowe na Lwowskim Uniwersytecie Narodowym im. I. Franko w katedrze Historii i Teorii Kultury na Wydziale Filozoficznym. Współzałożycielka katedry Aktualnych Praktyk Artystycznych, którą kieruje od 2018 roku. Wykładowczyni katedry kulturoznawstwa UCU. Autorka artykułów naukowych i publicystycznych. Uczestniczka konferencji, okrągłych stołów, seminariów naukowych. Wykładowczyni, moderatorka, prelegentka dyskusji; członkini jury konkursów artystycznych. Współkuratorka projektów, m.in. „Sztuka oporu” (Walencja, Hiszpania, 2022), „Podjeżdżałam do miasta, którego jeszcze nie znałam” (Dniepr, Ukraina, 2021), II Biennale Młodej Sztuki (Charków, Ukraina, 2019); kuratorka projektu „Oslapija+Czas” (Lwów, Ukraina, 2021). Główne zainteresowania naukowe – transformacja tożsamości zbiorowej i procesy dekolonizacji w optyce sztuki ukraińskiej. Członkini międzynarodowego stowarzyszenia historyków sztuki i architektury Europy Wschodniej SHERA, stowarzyszenia badawczego RUTA.